zondag 28 januari 2024

Ballonnenvrees 27 januari 2024

Er zijn edities van Ballonnenvrees waar door de microfoon met geen woord over de actualiteit wordt gerept. Zelfs eerder deze week nog in Mechelen. En dan zijn er edities die druipen van het bloed. De mensonterende toestanden in Gaza, Soedan en Oekraïne waren vanavond zeer aanwezig in de woorden van de dichters. Maar er was ook genoeg absurdisme en drank om dat mee door te spoelen. Enivrez-vous! Met de liefde, als het van Can Dogan afhangt. Hij trapte de avond op gang met gedichten in het Nederlands en het Engels, zoals 'Vacuüm van licht' en 'Wetenschapsliefde', sereen voorgedragen, en sloot griezelend af met 'Dracula, het bloed dat door hem stroomt'. Kristieen Van Hee bezweerde haar millennialcomplex in een originele en grappige monoloog. Ze weigerde een naastgrijper te zijn.
Even bevlogen was de set van DC Jones, die gitzwarte boodschappen met grasveldjes van hoop met ons deelde, soms absurd, dan weer een levensles. Terwijl hij het gezicht van zijn ex in de sterrenhemel herkende, schreeuwde hij de woorden van zich af. Met 'Vissen in de oceaan' kreeg de performance een surrealistisch kantje en met 'Dode hond' mikte DC Jones op onze lachspieren. Perfecte timing. Dat de artiesten van vanalles zeer uiteenlopende stijlen aanboden, is een understatement. De Sloveense dichter Anamaria Varga haalde in een apocalyptische spoken word performance fel uit naar de bloeddorstige NAVO en de salonsocialisten van Fort Europa. Dit was een 21e-eeuwse 'Howl' van Allen Ginsberg, een generatiegedicht opengetrokken naar de belabberde staat van de wereld: de vluchtelingen, de armoede, de hypocrisie, het heterocentrisme, het staatsterrorisme. Lichamen regenden neer op ons geweten. "The future is post-empire", aldus Varga, en op het podium van Café Boekowski zagen we het imperialisme tot op de grond toe afbranden. Indrukwekkend.
In Irak zijn er geen Hollandse toeristen, wel stroomuitval, spookrijders en bombardementen. Joran Simoens ging op reis en bracht een humoristisch en pakkend relaas mee over de alomtegenwoordigheid van een vijand. Schuilkelders als massagraven. Een reisverslag waar we niet klaar voor waren en dat binnenkwam als een sneltrein. Ook Lennart Vanstaen schuwde de oorlog niet en deelde in 'Ik wil een kind zijn' de nostalgie naar kinderlijke onschuld die geen oorlog kent. Er waren ook luchtigere gedichten, zoals 'De vuilnisman en ik', en hij gooide er nog enkele grappige definities tegenaan, al moest hij die van 'nieuwsgierig' toch even uitleggen. En wat hielden we van het tik-en tokkelspel van Yentl Adams, haar verfrissende manier van gitaarspelen, speels en ontroerend, soms met backing track, dan weer een meezingmoment. Met haar vier goedgezinde, met country gekruide nummers, spon ze een knusse sfeer in het café. Alleen het kampvuur ontbrak.
Stanislaus Jaworski beet de spits van de open mic er helemaal af met een Afrikaanse vertaling van Hannelore Bedert. Helen Francis speelde voor de tweede keer in drie dagen op Ballonnenvrees, deze keer met twee knappe songs. Met Maike Bretschneider was het 'Afwachten', 'Volle Maan' en 'Ode aan de whisky'. Het gedicht 'Ontmoetingen in het wassalon' ging over haar duivenvrees. Gert Vanlerberghe las 'Je bent op dreef' voor, over een bezoek aan de barbier en een diep gemis. Lieven Indigne bracht songlyrics over generatieconflicten als poëzie. 'Surrealistische kus' van Olav van Heesch ging over een knipperlichtrelatie. Verder nog 'Wintergedachten', 'Vandaag ben ik klein' en 'Dichters van de dood'. Friso Woudstra had het hilarische 'Instru-mentaal' bij, over piano's overal. Ter afsluiting was er het duo Pierrette COffrée en Marc Gaij, hij op piano, zij aan de meeuwimitatie. Garantie op over de grond rollen van het lachen.
 
Bedankt allemaal, Boekowskianen en Ballonnenvrezers! We zien jullie op 9 maart en 27 april terug in Café Boekowski, terwijl ik een oplossing zoek voor de maandelijkse Mechelse edities. In maart staan we ook in het Cultuurcafé van Hoboken en vieren we 11 jaar Ballonnenvrees op Hedonismuz. Daar kan je hier tickets voor kopen!

vrijdag 26 januari 2024

Ballonnenvrees: Maandrang 25 januari 2024

Met het gezellige café De Floeren Aap, een tweede thuis voor heel wat Mechelenaars waar we vier maanden lang edities organiseerden, is het helaas afgelopen. In allerijl gingen de uitbaters op zoek naar een café om de eerste editie van Ballonnenvrees in 2024 op te vangen. En zo vond Veerle een van haar favoriete Mechelse cafés Het Maanlicht, waar we op Gedichtendag de 110e Ballonnenvrees organiseerden, in een afgeladen vol café. Het literaire festival Maandrang, waar deze Ballonnenvrees deel van uitmaakte, zat daar zeker voor iets tussen.
We trapten af met een vervroegd open mic-plekje voor Axolotl, en haar verruigingsprocessen en wassen beeld dat verstopperte speelt met zichtzelf. Poëzie die zowel speels als raak is, het zou de rode draad worden van deze maneblusserseditie, net als het totale gebrek aan versterking. Ronny Dijksterhuis opende met zijn sonnet 'Maandrang', speciaal voor vanavond geschreven. Volgde onder meer de verschroeiende slamtekst 'Mijn huid is een canvas', en 'Ruilhandel' schuurde en schaafde de onvoorbereide ziel van zijn publiek, met flarden Duits op de koop toe. Met woorden aan vleeshaken had hij ons precies waar hij ons wilde en we aten uit zijn hand. Femke van Grootel, meesteres van het woordspel, opende met de term 'maantrekkingskracht', en kopte zo de maan ineens binnen. Zij is de dichter van de attributen, of moet ik zeggen: artefacten. Zo had ze een poëziegordijn gemaakt voor Kevin, uitbater van Het Maanlicht. Van bovenop een barkruk bracht ze onder meer 'De maan is depressief', doorspekt met heerlijke woordspelletjes, en haar klassieker 'Hoeveel is niet veel', een ode aan het rommelschaaltje. Femke is nu wereldberoemd in Mechelen.
Antony Samson had een mooie selectie gemaakt uit zijn repertoire, zowel uit zijn bundel Herinner er mij morgen aan als nieuw werk: 'Beef', 'La Pesse', meeuwgedicht 'Zeelancholie', 'Sluitingstijd', 'Mechelen Nekkerspoel', 'Alpenbad' en zoveel meer. Op zijn zoveelste passage op Ballonnenvrees trakteerde hij ons opnieuw op het mooiste wat poëzie anno 2024 te bieden heeft. Pieter Staes, van Maandrang en De Sprekende Ezels, zette nog de rest van de programmatie van Maandrang uiteen, een indrukwekkende line-up trouwens, en we sloten deze lijvige eerste helft af met Jee Kast. De Limburse reus had een paar voltreffers voor ons in petto, zoals een bevlogen taalspel rond het onredelijkheidsprincipe. Zijn frisse, vaak hilarische spoken word ging erin als zoete koek en we genoten met volle teugen van een meesterlijk spel van associaties, een soort van stream-of-consciousness op speed. Deze bereikte een hoogtepunt van herkenbaarheid in een medley met titels van Vlaamse liedjes. Annabel! ANNABEL!!
Geen versterking, geen microfoons, niets van dat alles, en het werkte perfect vanavond, met een muisstil en aandachtig publiek. Na de klassieker 'Spaarplan' van Gert Vanlerberghe was het tijd voor muziek. Helen Francis had voor de gelegenheid van Gedichtendag ook een fraai gedicht bovengehaald, en tijdens haar cover van Olivia Newton-John Travolta en twee eigen nummers op de (dus onversterkte) akoestische gitaar kreeg ze het publiek helemaal in vervoering. Op de open mic was er Marzena Lesinska, die elke keer knappe teksten in de aanbieding heeft, vanavond over Frieda Kahlo en ook Netflix & chill. Mechels dichter Philip Kerremans bracht een ode aan Het Maanlicht en eentje aan schilder Rik Wouters, allebei in het Mechelse dialect. Het laatste woord was voor Veerle Deknopper, wie anders? Met een gedicht om in ons hart te sluiten eindigde een editie van Ballonnenvrees om nooit te vergeten.
 
En hier eindigt het Mechelse avontuur van Ballonnenvrees allicht niet. Meer info volgt uiteraard. Voor wie meer honger heeft, is er dit weekend de 111e editie, dan spelen we een thuismatch in Café Boekowski. Bedankt iedereen!
 
Foto's: Antony Samson

woensdag 24 januari 2024

Flavours of the Month

New year, new music. In the first month of 2024 so much new music has already been released, mostly rock songs. However, one of the most remarkable singles of autumn 2023 still ranks at #1: Heartworms, Jojo Ome's London-based band, is hot. Earlier this week Fenne Kuppens and her Whispering Sons released a brand new single, which already ranks at #2. In this Week van de Belgische Muziek other Belgians in the top 10 include Stef Kamil Carlens and Tuff Guac, but they have to tolerate some excellent new Dutch bands at the top as well. Yes, we really really like Library Card and Laura Palmer. We encounter both Idles and The Jesus and Mary Chain twice in this list. Discover new music in this Spotify playlist!
 

  1. Heartworms - May I Comply
  2. Whispering Sons - Walking, Flying
  3. Deki Alem - The Big Boom
  4. Library Card - Well, Actually
  5. Yard Act - We Make Hits
  6. Stef Kamil Carlens - Walk On Red, Stop On Green
  7. Tuff Guac - Mr Fear
  8. Björk feat. Rosalia - oral
  9. Laura Palmer - Drive
  10. Kim Gordon - Bye Bye
  11. The Clockworks - Lost In a Moment
  12. The Blinders - Swallowing Static
  13. The Smile - Friend Of a Friend
  14. Ratmosphere - Pistache
  15. English Teacher - Albert Road
  16. The Jesus and Mary Chain - jamcod
  17. Lucy Rose - The Racket
  18. Charles Moothart - One Wish
  19. Ride - Peace Sign
  20. ciggy sunday - G6
  21. Genesis Owusu - Survivor
  22. Arab Strap - Bliss
  23. Mitski - My Love Mine All Mine
  24. GROS COEUR - Ventre volcan
  25. MGMT - Nothing To Declare
  26. Warhaus - Popcorn
  27. Idles - Dancer
  28. The Libertines - Shiver
  29. Idles - Grace
  30. The Jesus and Mary Chain - Chemical Animal

maandag 1 januari 2024

Agenda 2024

2024 trappen we in gang met de zoveelste editie van de Dinsdag Club, vanaf 2 januari elke dinsdag in Paroza, een parochiezaal in Berchem. Er staan in het voorjaar ook heel wat edities van Ballonnenvrees ingepland, in Antwerpen, Hoboken en ook elke laatste donderdag van de maand in Het Maanlicht in Mechelen. Op 22 maart vieren we 11 jaar Ballonnenvrees met de derde editie van Hedonismuz, in cultureel centrum 252cc in Ekeren. In de eerste week van het nieuwe jaar brengen we met KOALA al meteen enkele akoestische sessies. De concerten met alles erop en eraan zijn voor later dit jaar. Kom zeker eens kijken dit jaar!
Foto: Dirk Cornelis
 
2 januari 2024, 18u30 - Don Vitalski's Legendarische Dinsdag Club, Paroza, Antwerpen
 
4 januari 2024, 19u - met KOALA op Open Mic, Washboard Café, Antwerpen
 
6 januari 2024, 20u - met KOALA op Open Mic, Washboard Café, Antwerpen
 
20 januari 2024, 18u - Wintering: Internationaal Poëziesalon, Blauwe Steenstraat, Sint-Gillis-bij-Dendermonde 

24 januari 2024, 20u - De Sprekende Ezels, Le Cheval Marin, Brussel

 
25 januari 2024, 20u30 - Maandrang: Ballonnenvrees, Café Het Maanlicht, Mechelen
 

27 januari 2024, 19u30 - Ballonnenvrees, Café Boekowski, Antwerpen
 
 
13 februari 2024, 18u30 - met Hersencellen op Don Vitalski's Legendarische Dinsdag Club, Paroza, Antwerpen
 
 
17 februari 2024, 13u - met Veelvraat als Artiest In Huis, Vormingscentrum Destelheide, Dworp
 
23 februari 2024, 20u - De Groene Fee, Belcrumhuis, Breda (NL)
 
 
29 februari 2024, 20u30 - Ballonnenvrees, Café Het Maanlicht, Mechelen

1 maart 2024, 20u - Don Vitalski's Legendarische Dinsdag Club, De Wommel, Wommelgem

 
6 maart 2024, 21u30 - met Waan in Cabron, Antwerpen
 
9 maart 2024, 19u30 - Ballonnenvrees, Café Boekowski, Antwerpen

 
11 maart 2024, 20u - De Sprekende Ezels, Minard, Gent

16 maart 2024, 19u30 - Ballonnenvrees, Cultuurcafé, Hoboken

20 maart 2024, 20u - met KOALA op Orde Der Dichters, Kavka, Antwerpen

22 maart 2024, 19u - Hedonismuz / 11 jaar Ballonnenvrees, 252 CC, Ekeren


26 maart 2024, 18u30 - Don Vitalski's Legendarische Dinsdag Club, Paroza, Antwerpen
 

4 april 2024, 20u - De Beeldstorm, 't Kroegske, Oostende

14 april 2024, 14u - Grensverleggingen, Evoluon, Eindhoven (NL)
 

20 april 2024, 20u - Nacht van de B(r)oze Dichters, Masereelhuis, Sint-Niklaas
 
25 april 2024, 20u30 - Ballonnenvrees, Café Het Maanlicht, Mechelen

27 april 2024, 19u30 - Ballonnenvrees, Café Boekowski, Antwerpen

 
21 mei 2024, 18u30 - Don Vitalski's Legendarische Dinsdag Club, Paroza, Antwerpen
 

25 mei 2024, 19u30 - Ballonnenvrees, Café Boekowski, Antwerpen
 
27 mei 2024, 19u30 - Poëzie Voor Gaza, Stadscampus, Antwerpen
 

28 mei 2024, 19u30 - Tram's Open Mic, Tram 3, Antwerpen
 
30 mei 2024, 20u30 - Ballonnenvrees, Café Het Maanlicht, Mechelen
 
15 juni 2024, 16u - Solidariteitsactie UA For Palestine, Stadscampus, Antwerpen
 
18 juni 2024, 18u30 - Don Vitalski's Legendarische Dinsdag Club, Paroza, Antwerpen
 
 
19 juni 2024, 20u - op de open mic van Orde Der Dichters, Kavka, Antwerpen
 
23 juni 2024, 21u - met KOALA in Cabron, Antwerpen

2 juli 2024, 18u30 - met Kobe Ardui op Don Vitalski's Legendarische Dinsdag Club, Paroza, Antwerpen
 

7 juli 2024, 15u - Feesten in het Stadspark: Poëzieroute, Stadspark, Antwerpen
 
8 juli 2024 - Vizit, Wilrijk

12 juli 2024, 20u - Joanna's Open Mic, Café Kamion, Antwerpen

14 juli 2024, 10u30 - Poëzieontbijt Pauluskleintje, 't Kroegske, Oostende

19 juli 2024, 20u - Don Vitalski's Legendarische Dinsdag Club, Den Eglantier, Sint-Niklaas


21 juli 2024, 13u30 - met KOALA op Strip- en Boekenplein Permeke, De Coninckplein, Antwerpen

25 juli 2024 - Zonnig & Zondag, Minigolf Beatrijs, Antwerpen

27 juli 2024, 18u - Dichters in 't Raam, BarBroos, Gentse Feesten, Gent

10 augustus 2024, 20u - met KOALA in Djingel Djangel, Antwerpen
 
13 augustus 2024, 18u30 - Don Vitalski's Legendarische Dinsdag Club, Paroza, Antwerpen

 
23 augustus 2024, 20u - met KOALA in De Kroon, Antwerpen

27 augustus 2024, 18u30 - met KOALA op Don Vitalski's Legendarische Dinsdag Club, Paroza, Antwerpen
 

7 september 2024, 20u - Persephone: Dier Van de Nacht, Flavirama, Tervuren
 
10 september 2024, 18u30 - Don Vitalski's Legendarische Dinsdag Club, Paroza, Antwerpen
 
 
13 september 2024, 20u - Kunstenaarskabaal, Vizit, Wilrijk


22 september 2024, 12u - ZuiderZinnen, Chatleroi, Antwerpen
 
26 september 2024, 20u30 - Ballonnenvrees, Café Het Maanlicht, Mechelen

28 september 2024, 19u30 - Ballonnenvrees, Café Boekowski, Antwerpen

 
29 september 2024, 15u - Veel Vijven en Zessen, Sprookjestuin, Kortrijk
 

3 oktober 2024, 21u - met KOALA in Chatleroi, Antwerpen
 

8 oktober 2024, 18u30 - Don Vitalski's Legendarische Dinsdag Club, Paroza, Antwerpen
 
 
19 oktober 2024, 19u30 - Ballonnenvrees, Café Boekowski, Antwerpen

24 oktober 2024, 20u30 - Ballonnenvrees, Café Het Maanlicht, Mechelen
 
31 oktober 2024, 19u - Open Mic, Washboard Café, Antwerpen

5 november 2024, 18u30 - Don Vitalski's Legendarische Dinsdag Club, Paroza, Antwerpen
 
 
15 november 2024, 20u - Don Vitalski's Legendarische Dinsdag Club, Den Eglantier, Sint-Niklaas
 

16 november 2024, 19u30 - Ballonnenvrees, Café Boekowski, Antwerpen
 

21 november 2024, 20u30 - Ballonnenvrees, Café Het Maanlicht, Mechelen

27 november 2024, 20u - De Sprekende Ezels, Le Cheval Marin, Brussel
 
5 december 2024, 20u - op de open mic van De Sprekende Ezels, Chez Lucien, Lier
 
6 december 2024, 19u - Borgerhout #progressief, Moorkensplein, Borgerhout 

9 december 2024, 13u - De Rotterdamse School, podcast

13 december 2024 - met KOALA in Universiteit Antwerpen

16 december 2024, 19u30 - Borgerhout #progressief, Moorkensplein, Borgerhout 
 
17 december 2024, 18u30 - met Hersencellen op Don Vitalski's Legendarische Dinsdag Club, Paroza, Antwerpen
 

19 december 2024, 20u30 - Ballonnenvrees, Café Het Maanlicht, Mechelen

vrijdag 22 december 2023

Ballonnenvrees 21 december 2023

De feestdagen naderen met rasse schreden. Met Ballonnenvrees deden we nog één laatste editie voor 2023. Maar geen nood, ook het voorjaar van 2024 zit goed volgepakt. Voor één keer was Ballonnenvrees in De Floeren Aap in Mechelen niet op de laatste donderdag, maar de voorlaatste donderdag van de maand. We openden met Adriaan Verdonckt, lang niet op de podia gezien. Hij had enkele gedichten bij die hij graag opdroeg aan verschillende dichters die hij had uitgenodigd, maar waarvan er uiteindelijk maar één kwam opdagen, omdat hij nu eenmaal de presentator is. Eerst een gedicht voor Vanessa Daniëls, het hedonistische 'De goede poëet', over slechte wijn. Het gedicht voor Gert Vanlerberghe ging over politiek en over de eenzame zwaan. Het pakkende gedicht voor Jitse Lemmens was eigenlijk opgedragen aan Adriaans vader, en dat kwam keihard binnen. Zo bewees hij dat pseudo-dichter (eigen woorden), rasperformer en meta-artiest Adriaan dus ook echt kan raken. Hij had nog een vierde gedicht, maar dat was voor tijdens de open mic, want zijn inleidingen zijn legendarisch lang. We wilden het echter niet missen. Voor de eveneens afwezige Jan Ducheyne bracht Adriaan een dansgedicht dat hij eigenlijk ook aan zijn moeder opdroeg. Een performance pakkend en veelzijdig.
Joanna Madclone had een heel stapeltje gedichten bij maar liet het publiek telkens een nummer kiezen. Zo kregen we 'Zwitserland', met het mooie: "We lijken oorlogslanden". Verder nog onder meer 'Mens', 'Antwerpen', 'Vuile was', 'LDVD' en 'Familieportret', telkens met treffende metaforen, een enkele keer zelfs met een geurtje aan. Het waren gedichten die erg grappig en dan weer ontzettend ernstig konden zijn. Zo hebben we dat graag. Dan was er een muzikale set van Samuel J. Wijzer, met een cover van Jacques Brel en een van Babylon Circus, maar ook de vertaling, in het Antwerps, 'Fantastisch vannacht' van Eric Clapton. Verder vertederde Samuel ons met ontwapenende Antwerpse liekes van eigen makelij. Hij sloot af met een nummer van zijn vorige band Faits d'Anvers, onlangs opgenomen door de Fixkes, waarin we ons allemaal konden herkennen. Het ging over de halfgod van de drank: de kater.
Na de pauze trakteerde Arnhems dichter Rick Kewal Gademann ons op een bevlogen performance. "En ik bid om zinnen", schreeuwde hij vanuit zijn writer's block, "Breek de ruimte", en hij geselde ons met metaforen en bezweerde zo zijn angst voor de taal, "maar de taal ontkent mij!" Hier schieten woorden inderdaad te kort. Je had er moeten bij zijn. Een even entertainende set kregen we van Hilde Van Cauteren, eveneens van vele markten thuis. Zelftests en goodie bags, zitballen en dwangbuizen, nachtelijke writer's blocks en therapeutische sessies, blote goden en touwtjespoppen. We kregen een dynamische voordracht tjokvol frisse spoken word van een volleerd poëtisch apotheker, mét witte jas en poëtische jukebox. Ze sloot af met drie sms-gedichten over Sheherazade en 1001 nachten.
Natuurlijk moest Gert Vanlerberghe ook zijn kerstgedicht brengen, de dag voordien reeds als primeur gebracht op Orde der Dichters in Kavka. Ook Vera Steenput had twee primeurs bij, 'Oerijzer' over haar moeder en het grappige 'Uurtarief'. Van rapper Ssmalle kregen we, na wat 'ssmalltalk', een hiphopsetje met zijn klassieker 'De lift' en ook 'Fier fucking trots'. Tot slot las Marco Van Dyck '3u33' voor, over de sterrenhemel en de toekomst, en bracht hij 'Vrede zij met u, onbekende vrouw', wat hij schreef bij een sculptuur van Jaume Plensa. En zo was het laatste woord gevallen voor Ballonnenvrees in 2023. Op 25 januari 2024, middenin de Poëzieweek, is Ballonnenvrees onderdeel van het gloednieuwe Mechelse festival Maandrang, en twee dagen later zie je ons weer in Café Boekowski, op 27 januari dus. Want we bestaan ook nog in Antwerpen, laat ons dat niet vergeten. Bedankt iedereen die erbij was, prettige feestdagen en tot in 2024!

Foto's: Teutë Kllokoqi

maandag 18 december 2023

Stille nacht

Welkom op onze kerstmarkt.
We vieren de kant van het licht.
Elk moreel kompas
wordt hier vlot opgelicht.

Een maretakkus is beslist niet verplicht
en voor wie dat wil heb ik enkele tips.

Bouw Bethlehem maar ook Jabalia na.
Vervang je kerststal door de Guernica.
Er is een kindeke gestorven op aarde,
wikkel het in een spierwitte lijkwade.
 
Dit concept is niet bepaald onbevlekt,
maar zo oogt onze kerstkribbe net echt.
 
Op elke zondag van de Advent
bombardeer ik elke stal, woonst of tent.
Wij uitverkoren, zo winnen we.
Wij zijn Herodes mét middelen.

Laat uit dit puin eens een heiland opstaan.
Voorspelling of niet, Gods plan is van de baan.
Duizenden tanks zijn sterker dan een woord.
De weg naar succes schuilt in kindermoord.

Geen ster uit het oosten, alleen maar raketten.
Een trauma gesterkt om je buur te bezetten.
 
De pijn die door genen migreerde,
gestold tot de haat die niet leerde
uit fouten maar uit de manieren
om onze bloeddorst te plezieren.

Na hoeveel verpulverde mensen
mag je om wereldvrede wensen?

De wijzen, ze komen te laat.
Wat zijn we met giften als rook, puin en haat?

Een kind fusilleren is easy.
Een volk vermoord door tunnelvisie.

Youssef is dood, net als Maria,
en ook Abu, Yassin en Mira.
De herdertjes liggen bij nacht in het veld,
de koningen zwijgen
en hebben hun geld
in roosters, grafieken en lijsten geteld.
 
 
 
 
Is dit veel te echt of boeit het je geen zier?
We hebben ook kraampjes met glühwein en bier.


maandag 11 december 2023

Gekke plekken

Gekke plekken: Een ode aan de volstrekt nutteloze excursie
 
Er is één heel specifieke reden waarom ik 2023 nooit zal vergeten.
 
Een jaar geleden kocht ik het boek De gekste plek van België van Jeroen van der Spek. Mijn leven zou nooit meer hetzelfde zijn. In het boek 2019 kiest de auteur 111 bijzonder bizarre locaties in België, wat hij ook al eens met zijn eigen land Nederland deed, goed voor nog eens 222 compleet gestoorde plekken.
Ik besloot om het boek te gebruiken als alternatieve gids voor mijn eigen land. Ondanks intensieve ontdekkingsreizen sinds ik de trein heb leren gebruiken telt België nog heel wat blinde vlekken voor mij. Door de fiets mee te nemen op de trein kon ik tot de minst bereikbare gehuchten en bossen van het land doordringen. Soms was dat voor een verborgen kunstwerk in het midden van nergens (Mai trop Gesves is een Parijse bouche de métro ergens verscholen tussen de bomen op de oever van de Samson; soms voor een weinig interessant ogend huis (zoals de atoomschuilkelder ergens in een Waals-Brabantse buitenwijk).
Jeroen reisde per auto, vaak urenlang want vanuit Nederland, soms ook met zijn hele gezin in de wagen. Ik ging per bus, tram, trein, fiets of te voet, soms met mijn vriendin, soms met vrienden, heel vaak ook alleen. Die zoektochten waren niet zelden frustrerend, en af en toe was de gekke plek eenvoudigweg teleurstellend. Of wat verwachtte ik ook van rotondekunst in de vorm van een zwevende kraan? Zeker als de gemeente Ieper de waterstraal tijdelijk heeft uitgeschakeld. Of een citytrip naar het afgrijselijke Charleroi voor de rotonde met de afgebladderde Marsupilami?
 
Soms bestond de gekke plek niet meer. Dat ging dan bijna altijd om een kunstwerk. Die zijn blijkbaar tijdelijker dan andere plekken. Ik deel enkele van de meest frappante en minst bekende plekken, alsook de frustrerende of hilarische reisverhalen die erbij horen. Daarbij focus ik op de teleurstellingen en de ongelooflijke vondsten, op zinloze excursies en had-ik-hier-wel-naartoe-moeten-gaantjes. Over musea, gemakkelijk te bereiken plekken en overbekende monumenten zoals het Atomium en de Vlooybergtoren zal ik het niet hebben. Niet Verbeke Foundation, Voorlinden, Labiomista, wel onbenullige rotondekunst en andere banaliteiten. Alvast één eervolle vermelding: Le Truc in Lessen, de geboortestad van René Magritte. Zoek het op. Van die toestanden dus.
Het 'krankzinnigenkerkhof' in Rekem zal ik bijvoorbeeld nooit vergeten. Waar Oud-Rekem al zo goed als onbereikbaar is met het openbaar vervoer, is deze verlaten begraafplaats dat nog veel meer. Gelukkig is het per fiets vanuit Genk maar enkele kilometers. Ik besprak deze kippenvel opwekkende plek in een van mijn fietstips. Lees hier alles over de opmerkelijke mascotte van de begraafplaats.
 
Zo begon ik mijn fietstochten te modelleren volgens deze gekke plekken, en zo bevond ik me plots, tijdens een fietstocht in het Pays des Collines, midden op een rotonde in het compleet onbekende gehucht Hacquegnies om rotondekunst te bekijken in de vorm van een gigantisch suikerklontje dat door reusachtige mieren wordt beklommen. En dan denk je - zij het met een glimlach op je gezicht - waar ben ik in godsnaam mee bezig?
 
Dat gevoel bekroop me misschien wel het meest op een mooie fietstocht die ik met m'n vriend Yanni maakte, van Tienen via mooie Waalse dorpjes door het Meerdaalwoud en ten slotte naar Leuven. Maar het Pagodeveld van Julos Beaucarne, waar een wel héél luguber verhaal bij hoort, moest ik toch eens gezien hebben. En dus liet ik onze route door Bevekom lopen. Yanni en ik fietsten onze tanden stuk op de onverbiddelijke kasseiwegen op zoek naar de vierkantshoeve van Wahenge, enkel om vast te stellen dat er van de houten antennes niets meer overschoot.
 
Toch hebben we allebei erg genoten van wat een intensieve fietstocht zou worden. Enkel de omweg is dus op niets uitgedraaid. Voor de wellicht grootste mislukking heb ik gelukkig niemand op sleeptouw genomen. Ik had er nochtans een mooie wandeling aan gekoppeld, op een van de laatste zomerdagen, van de dijk van Middelkerke tot de polders van Slijpe. Alleen waren er werken aan de brug die me over het kanaal zou voeren, en dus moest ik kilometers om wandelen, via Leffinge, om na een waanzinnige omweg in hartje Slijpe vast te stellen dat de Gouden Schapen van Hannes D'Haese al lang waren verwijderd. En dan vraag je je toch echt af waarom je speciaal voor een kunstwerk naar de kust moest trekken.

Ik heb nog even getwijfeld maar uiteindelijk had ik er weinig zin in om net als Jeroen Petit Gravier, na een landruil met Nederland het jongste stukje België, te betreden. Het schiereilandje op de Maas is bijzonder onherbergzaam, en ik nam genoegen met het lapje grond te spotten vanop de nabijgelegen sluis van Klein-Ternaaien. Ik ben die hard, maar dus lang niet zo die hard als van der Spek. De Toren van Eben-Ezer maakte trouwens alle mislukte uitstapjes en omwegen goed.
Laat ik daar een succesverhaal tegenover zetten. Wat een zalige ontdekking is het café In de Verzekering Tegen de Grote Dorst in Eizeringen, een dorpje in het Pajottenland. We zouden het zonder dit boek nooit hebben ontdekt. Dit authentieke café heeft als unique selling point dat het maar één dag in de week is geopend, en zoiets trekt natuurlijk kuddes toeristen van over de hele wereld aan. In het gezellige café proefden we lokale bieren, zoals Lambiek en Faro, en geraakten aan de praat met een jong Amerikaans koppel, die de uitbaters goed kennen en af en toe speciaal naar België afzakken... ik zou bijna zeggen speciaal voor dit café. Zo klonk het toch ongeveer. Het koppel wist zoveel meer van Belgische bieren af dan de gemiddelde Belg. We hebben in elk geval heel wat bijgeleerd die middag. Hier zouden we een jaarlijkse traditie van moeten maken. En dan altijd nieuwe bieren ontdekken natuurlijk!

Een dagje Chaudfontaine met Teutë was een goed idee, ondanks het bijna volledige gebrek aan gezellige horeca, na de overstromingen van enkele jaren geleden. Maar je kan er prachtige wandelingen maken en het Parc de Hauster telt heel wat interessante moderne kunstwerken. Zo ook de iconische wasknijper, het kunstwerk Skin 2 van Mehmet Ali Uysal. Alleen was het dit voorjaar alweer vervangen door een ander kunstwerk, in het kader van het jaarlijkse festival voor moderne landschapskunst. Best teleurstellend dus, maar gelukkig met andere knappe kunst in de plaats.

Een van de meest bizarre plekken voor mij was Fort Chartreuze in een buitenwijk van Luik. In deze verlaten kazerne van meerdere verdiepingen wordt gekraakt, gespoten, gesnoven, gefeest en geneukt tegen de sterren op, en de stad gedoogt er menig orgie en raveparty. Het pand trekt ook urbexers en verdwaalde toeristen aan. Ik ging er op stap van kamer naar vervallen kamer, af en toe aangenaam verrast door graffitikunst, en kon een huivering niet onderdrukken. Maar hoe zot moeten die feestjes hier zijn.
Een wandeling uitstippelen in het onooglijke Tubeke enkel en alleen om het afgebladderde standbeeld ven Eden Hazard te spotten? Ik kan dat! Maar de tristesse die deze aan haar lot overgelaten plek oproept, kan tellen. Het eerbetoon is spuuglelijk, maar op zijn Waals, en net daarom weer interessant. Of zo.

Nooit ga ik zwemmen in een openbaar zwembad, toch niet meer sinds ik kind was. Ik heb daar ook heel weinig behoefte aan. Maar omdat Zwembad Van Eyck, een badhuis met een hele geschiedenis, in het boek staat, stelde ik aan Teutë een zoveelste citytrip naar Gent voor, deze keer... om er te gaan zwemmen! Het deed nog eens deugd, daar niet van. En zo hebben we ook eens gezwommen in het mooiste zwembad van het land.

Tot slot een plek die ik tot op heden nog steeds niet heb kunnen bezoeken. Het Antoine Wiertz Museum in Brussel is ondertussen zowat mijn Heilige Graal geworden. Probleem is dat het museumpje enkel geopend is tijdens de week, en dan zit ik op kantoor. Echter meende ik online te lezen dat het dan soms toch opent op zaterdag. Na mailverkeer met een medewerker van het Brusselse museum besloten Teutë en ik dan toch op een zaterdag te gaan kijken, en tot onze teleurstelling bleek het alsnog gesloten. Het museum mailde later terug dat het om een miscommunicatie ging, en dat we nog altijd tijdens de weekdagen welkom zijn. To be continued. Op zulke momenten vervloek ik mijn eigen monomanie, mijn obsessie met die gekke plekken die een Nederlandse auteur willekeurig heeft gekozen. En toch... ze gaven mijn jaar mee kleur.
In juni kreeg ik van Teutë de Nederlandse tegenhanger cadeau. 222 plekken om me over te gaan obsederen. Gelukkig is het al veel minder eenvoudig om vaak naar Nederland te trekken. Toch ben ik sinds juni dit jaar wellicht veel vaker naar de noorderburen getrokken dan ooit tevoren. Ook daar kwam ik onvergetelijke plekken tegen, maar even goed complete mislukkingen. Vorig weekend nog liet ik me volledig nat regenen op een tocht in de buitenwijken van Amsterdam, voor het standbeeld van de beer Staalman bijvoorbeeld, of de Autoprikker. Gelukkig beschikt de Nederlandse hoofdstad over een uitstekend metronetwerk.
Met Teutë trok ik door de duinen van Kijkduin voor James Turells Het Hemels Gewelf en de intrigerende Jutterskeet van Ome Jan. We namen de tram naar een buitenwijk van Den Haag voor een dierenwinkel... je leest het goed... maar wel de meest geflipte die we ooit hebben bezocht. Ik kan een bezoek aan Avonturia aan iedereen aanraden. Maar rijd er nu niet speciaal voor naar Den Haag. In Nijmegen nam ik de bus naar Overasselt, te midden van een schitterend natuurgebied, maar enkel en alleen om een koortsboom te aanschouwen. Ik wandelde helemaal naar de rand van Eindhoven voor de Hovenring, een veredelde fietsbrug, en ging er wat op rondlopen. In de gietende regen trok ik door de polders van Gendt voor het 'terpwijf' van Marcelle Hilgers en Lizet Burgersdijk.
Verslavend zijn ze, die gekke plekken. En dan vooral omwille van de intrigerende verhalen die er vaak bij horen. Jeroen van der Speks boeken hebben me op een andere manier leren reizen, met oog voor speciale plekken, van Instagramwaardig tot spuuglelijk of hallucinant saai. Nu ik die van België bijna allemaal heb bezocht, kan ik eindelijk wat rustigaan doen. En terugblikken op al die onvergetelijke momenten, omwille van hun grootsheid of net hun complete zinloosheid.
 
Meer van dat.
 
In dezelfde reeks van compleet gestoorde ideeën: het alfabet fietsen.