dinsdag 18 juni 2019

Literaire tip: Kamer in Oostende

Het succes van De Mensengenezer ligt nog vers in ons collectief geheugen. En kijk, Koen Peeters heeft een nieuwe roman klaar. In Kamer in Oostende trekken een schrijver en een schilder maandelijks twee dagen naar Oostende om de stad te onderzoeken, uit te spitten, te laten gebeuren. Dat doen ze drie jaar lang en 34 keer. Ze gaan op hotel en ontmoeten elkaar in koffiebars en tweedehandszaken. Ze bezoeken musea, zoeken sporen van grote schrijvers en schilders, en praten met de vele inwoners die de koningin der badsteden rijk is. Dat levert een fraaie roman op die op de rand van fictie balanceert, in poëtische lijnen uitgetekend. De knappe schilderijen in het boek, hoofdzakelijk marines, zijn van Koen Broucke en vertellen hetzelfde verhaal.
De schrijver Koen Peeters, gehuwd met een Oostendse, ontmoet kunstschilder Koen Broucke op een parkeerplaats, of all places. Brouckes theorie over het Beleg van Oostende en de vermoedelijke skeletten onder de grond is een ijsbreker voor hun vriendschap, die resulteert in een onderzoek naar de stad. Ze besluiten elke maand twee dagen naar Oostende te trekken, deels uit escapisme deels uit honger naar de intrigerende Stad aan Zee. Onderweg ontmoeten ze heel wat interessante mensen, elk met hun eigen verhaal of onderzoek. Oostendenaren zijn namelijk heel aanspreekbaar.
Hun methode is het perspectivisme, meestal ironisch, nooit al te ernstig. Peeters leert ons, door zijn bril en die van heel wat kunstenaars, het echte Oostende kennen, de belle-époquehuizen in de Hippodroomwijk, de Congolese volgelingen van Kimbangu, de vissers in de laatste authentieke cafeetjes van de Vuurtorenwijk. Al deze details kleuren Oostende op hun eigen manier in. Het zijn de bouwstenen van haar persoonlijkheid. Samen met dit sympathieke duo kijken we voortdurend door andermans ogen, we ‘bladeren door de stad’, met ‘rondtastende gedachten’. We ‘ontsnappen op een grootse manier’ aan de banaliteit. Elke ontmoeting in Oostende heeft een ‘historische glans’. Naar dit finis terrae trekken is ‘opnieuw beginnen met rugdekking van de zee’.
Ensor, Spilliaert, Blavatsky, Roth, Snoek, Claus. Allemaal verbleven ze lange tijd in Oostende en lieten ze sporen na. We lopen de deur bij hen plat, onderzoeken hun band met deze steeds veranderende stad, met de alomtegenwoordige zee. Heel aangrijpend is het verhaal van Sabine en de asneerlating van haar man op zee, de rode rozen die de urne in het water vergezellen. Even treffend is het relaas van Eysselinck, de tragische architect. Of de herinneringen van Duribreux' zonen, die Peeters en Broucke een rondleiding geven in het voormalige Park Hotel van hun vader. Het hotel heeft 34 kamers en Peeters' roman evenveel hoofdstukken. Het is zijn knipoog naar Duribreux en eigenlijk ook naar Perec. En zo staat Kamer in Oostende vol met interessante verwijzingen.
Dit is een boek over vriendschap, verlies, zelfreflectie, grote en kleine verhalen. Alles is verfijnd en ingenieus opgetekend in een poëtische stijl die ons niet zelden ontroert. Dit is dé Oostenderoman. We leven en lezen in de Onvoltooid Oostendse Tijd. Kamer in Oostende is een sleutel tot de ziel van deze stad. Die ligt voortaan met haar verhalen open en bloot.
Deze literaire tip verscheen als recensie bij Cutting Edge. Het schilderij is van Koen Broucke.

zondag 16 juni 2019

Schaakbordeel

Staak het prikken en het rijten
waarzonder je verdwijnt,

ik bloed al jaren uit onzichtbare wonden.
Dit potje schermen houdt geen steek.

Leg je wang tegen de mijne
wanneer de inkt in mijn aders stolt.

Bevriest ook de fontein en ik verbleek,
al sinds we vrijen in schuilverband, uit scheldverzuim.

Ik smeed mijn leugens om mijn bestwil,
wit bedrog uit zelfbehoud.

Wat is een waarheid toch opzichtig,
een schietschijf voor de snipers

op de daken van deze brandende stad.
Nog voor ons geloof verkoolt,

lekt maagdelijk bloed tussen de fijne lijnen
van ons schaakbordeel.


Deze tekst werd opgenomen in de verzamelbundel Sneeuwwoordje en de Zeven Verzen van Poemtata.

dinsdag 11 juni 2019

Literaire tip: Welkom in het rijk der zieken

De Nederlandse schrijfster Hanna Bervoets is aan haar zevende roman toe. Welkom in het rijk der zieken volgt Clay in zijn strijd tegen een onbekende ziekte, hoe hij zich door de samenleving beweegt waar hij eigenlijk geen deel meer van uitmaakt, en hoe hij in een parallelle wereld letterlijk zijn lichaam op sleeptouw neemt. Waar getuigenissen van de worsteling met zijn pijn ons naar de keel grijpen, kan de wat schematische avonturentocht door het rijk der zieken ons echter minder boeien.
Clay krijgt hoge koorts na een bezoek aan een kinderboerderij met zijn vriendin Nora. Hoewel hij de koorts overwint, weet Clay zijn chronische pijn en vermoeidheid maar niet van zich af te schudden. De aanvankelijk onbekende ziekte krijgt na verloop van tijd de naam Q-koortsvermoeidheidssyndroom (een echte killer bij Scrabble) en zet zijn sociale leven danig onder druk, inclusief zijn relatie met Nora.
Simultaan volgen we twee verhaallijnen. De realistische verhaallijn, in het 'rijk der gezonden', loopt achronologisch, net als bij een geheugen. We beleven de lijdensweg vanuit de tweede persoon enkelvoud, wat niet de verwachte afstand maar net een intieme inkijk in de geest van het hoofdpersonage oplevert. Als een moderne lijdende Christus sleept Clay, ziek maar genezen verklaard, zich van statie naar statie: diagnose, revalidatie, nachtschadedieet, fysiotherapie, bewustwordingsmodule – en, buiten de platgetreden paden, acupunctuur. Bervoets laat ons alles meevoelen: van de dagelijkse pijn (het lichaam als 'een kerstboom opgetuigd met knipperende pijntjes') tot zijn geleidelijke isolement. Aanvankelijk wordt de met fibromyalgie worstelende Marla zijn ziels- of alleszins ziekteverwant. Maar een relatie tussen twee chronisch zieke mensen blijkt extra broos.
De droomsequentie in het rijk der zieken is lineair en bestaat louter uit dialoog tussen een verdwaalde Clay en zijn gids Susan, bij wie de rol van Vergilius als gegoten zit. Hun queeste naar een graal die genezing heet, is best creatief maar ontbreekt toch aan enige overtuigingskracht. We krijgen een wereld voorgeschoteld die gestoeld is op de filosofie van Sontag, een puik idee, al blijven we bij de uitvoering op onze honger zitten. Clay klaagt steen en been om een karretje waarin hij zijn eigen lijf, een exacte kopie, moet vervoeren. Al gauw wordt zelfs dit metaforenlandschap dodelijk bureaucratisch. Net als in de echte wereld wordt Clay van het kastje naar de muur gestuurd. Dit trage en afmattende pad richting genezing is dus evenzeer bezaaid met vele teleurstellingen. Smook staat voor hoop en het Woud van Alternatief en Onbewezen voor de pseudo-wetenschap. Identiteken azen op onbewaakte zieke lijven en op Greenville oefenen de bewoners van bungalows de kunst van het aanvaarden. De graal is er geen, hier komt men tot inzicht.
De kracht van deze geslaagde roman zit dus vooral in de eerste verhaallijn. De virtuele wereld is eerder bijzaak, een metaforisch kader. De situaties die Clay zich herinnert, nodigen uit tot zelfreflectie. Wanneer zette de ziekte een rem op zijn sociale leven? Wanneer lag de sleutel bij hemzelf? Het geheel van deze aangrijpende psychologische dimensie en het gedurfde parallelle universum toont opnieuw waarom Bervoets bekend staat als een innovatief schrijfster. Welkom in het rijk der zieken is een elegante roman, met een moeilijk onderwerp en zowel populaire als filosofische toetsen. Lichtvoetig en zwaarlijvig tegelijk weet het de juiste snaar te raken in de bewustmaking rond een thematiek die nog steeds met één voet in de taboesfeer vertoeft.
Deze literaire tip verscheen als recensie bij Cutting Edge.

zaterdag 8 juni 2019

Ballonnenvrees 5 juni 2019

Voor een lange pauze nog eens goed knallen, dat hebben we bij Ballonnenvrees goed begrepen. Voor een laatste keer dit voorjaar verzamelden dichters en muzikanten zich in De Kleine Hedonist voor een uitgelezen avondje. Na enkele nieuwe gedichten van Gert Vanlerberghe mocht schrijver Peter Van Olmen aantreden. Zijn proza speelde met het #metoo-gegeven. Een Filippijnse dwerg, het klimaat redden met je pussy, een man bij de gynaecoloog, en ook Arnold Schwarzenegger kwam even voorbij. Lekker ongemakkelijke humor vervat in spitsvondig proza.
Ronny Dijksterhuis, slam poet uit Nederland, grossierde in ritmische teksten en een sterke performance. 'Hommage' ging over de beats, Deelder, Vinkenoog, duidelijk zijn grote voorbeelden. Via allerhande beelden - als een varken op truffeltocht, wieldoppen in bomen, met de precisie van een padvindersmes - nam hij ons mee op tocht naar zijn innerlijke wereld. De energieke Adrianne Waldt is dichter en performer. Haar slam poetry ging vergezeld van wat vuurwerk, want ze had een rode ballon bij en gooide 88 papieren  hartjes in het publiek. Een van haar teksten had ze speciaal voor deze 69e editie geschreven. Op reis in Japan schreef ze tanka's en een haiku. We noteerden: De dood sluimert maar snoozet niet. Mooie teksten, aanstekelijk enthousiasme!
Met het collectief Peter Mmm Verreth & Narvik kregen we een mix van poëzie, cabaret en muziek aangeboden. Peter Verreth betrad met een lange neus en bolhoed het podium, waar zijn vijfkoppige band, voorzien van gitaren, sax, accordeon en drum, al een lekker deuntje had ingezet. Iets tussen kleinkunst, folk en punk. De sympathieke en soms vuile teksten gingen alle kanten uit. Zo was er een gedicht over de vruchtbare grond in Berendrecht. Naast onder meer de cover 'Zo Mooi, Zo Blond en Zo Alleen' hoorden we onder meer 'Badtijd' en 'Bloed'. Prettig gestoord entertainment van een bont gezelschap dat toch alweer een slordige dertig jaar meegaat.
Na de pauze stelde de jonge schrijver Tim Van Hoof zijn binnenkort te verschijnen boek De Trip voor, een hallucinant relaas van een gedrogeerd netwerkrondje. Leuke schrijfstijl doorspekt met humor. We onthouden vooral de zin "De salopet leek het statement van de dag." Het Gentse synthpoptrio G A U S S sloot onze line-up af. Lekkere elektronica, zalvende zang, trippy visuals, songs die ons helemaal inpakten. In een ideale wereld werd de muziek van G A U S S grijsgedraaid op de radio. Gedurfde en vernieuwende nummers zoals 'Biometrical Love' en 'The River', upbeat dan weer dromerig, wisten ons volledig te overtuigen van het muzikale vernuft van deze dame en heren.
Een ijzersterke ACG Vianen opende de open mic. Deze Nederlandse klankdichter kent geen genade voor de taal. We kregen zoals gebruikelijk een krachtige dadaïstische performance. Gert-Jan Luyckx stond met zijn ontmoeting met een sportvrouw (en sensuele gesprekken over shoulder impingement) vorige keer ook al op de open mic, maar hij vond dat zo leuk dat hij de tekst nog eens bracht. Wij vonden dat niet erg. Kenneth Swaenen opende met een tekst van Lieke Marsman. Daarna kregen we 'Broeders', een speelse geëngageerde tekst. Sterk! En een gedicht over mango lassie moedigen we altijd aan.   
Mozes outte zich als artistiek naaktfotograaf. Hij gaat naar de slager want hij wil zich als saus verkleden. Best geestig. Nathalie schreef zich op de valreep nog in voor ons vrij podium. Ze had zowel witty als sensuele gedichten bij, en ook Chet Baker passeerde even de revue. Gust Peeters sloot af met 'Vrouwenhaar'. Hier kregen we de geniepige Gust nog eens te zien. Tot slot het pakkende 'Schools'. En zo sloten we met Ballonnenvrees een fantastisch voorjaar af. Bedankt aan iedereen die meedeed, -hielp of -keek. En tot gauw!

Foto's: Moomer Foto
Meer foto's volgen!

donderdag 30 mei 2019

Mirakels

mirakels bestaan want
jij begrijpt mij eindelijk en ik jou
in de volksmonding van rivierenland
noemt men dat samenvloeien
we vieren het met promilles
ontspringen weer aan elkaar

de kater apporteert een krekel in zijn bek
voor ontnuchtering moet je
bij tante tantalus zijn
ze bevrijdt de dauw uit onze haren
een eeltlaag op haar humeur
berispt met krulspelden in de stem

dat kinderen met kopp-zorgen
altijd wel wat anders aan
het hoofd dan onbezonnen dates
geronnen uit stilleed
een losgesponnen kleed
voor de comeback van de eeuw

onze schouders gebogen
waarom water dragen
we erfden een bestemming
en die ligt niet in onze aard
we vragen onze kaarten
of mirakels wel bestaan

vrijdag 17 mei 2019

Ballonnenvrees 15 mei 2019

Een nieuwe Ballonnenvrees met hoop talent zomaar te grabbel. De Kleine Hedonist opende zijn deur opnieuw voor poëtische en muzikale act die nog lang zullen nazinderen. Erica Smits opende met 'Het Roofdier', 'Onbewoonbaarverklaring' en het spitsvondige 'Dichter Tinder'. In een knap stukje proza dat ooit in Gierik verscheen, ging het over een afscheidsfeestje. De rode draad in de performance van dichter-kunstenaar Nicolas Barbaix was de Turing. Zijn ervaringen met deze gedichtenwedstrijd waren opmerkelijk. Drie gedichten kwamen aan bod. Het eerste ging over de man die enkel het eerste hoofdstuk van boeken leest. Vervolgens een pleidooi voor onvolmaaktheid en kwetsbaarheid. Tot slot het gedicht 'Winter', waarmee hij de top 100 haalde. Hierbij las hij ook het jurycommentaar voor. Geestig en erudiet, zoals altijd.
Van Karolien Segers kregen we warempel een E.T.-gedicht. Een Tinderdate was Japie de krekel, en lippen waren vrijende wormen. Ook Netflix en mensen met vinnen passeerden de revue. Naast haar poëzie passeerde ook een bloedmooie theaterscène de revue - de toon was hoopvol, want scherven kan men lijmen. Bob van der Leij was in een niet zo'n ver verleden frontman van de succesvolle Nederlandstalige poprockband Paper James. Ondertussen schuimt hij met Berebot de Antwerpse cafés af, zo ook De Kleine Hedonist. Naast twee nieuwe nummers bracht hij een vertaling van Randy Newman. Ook 'Waar Is Mijn Meisje?' en 'Kleine Jongens', van Paper James, konden we smaken, niet in het minst omwille van zijn unieke stem - krachtig en zalvend. Een meeslepende set van een rassinger-songwriter.
Na de pauze drie voltreffers van slam poet Inke Gieghase. Haar emotionele reflectie op de aanslag in Christchurch was overrompelend. Een andere tekst gaf een bepaalde politicus lik op stuk omwille van zijn beruchte 'ongein-post'. Hiermee brak ze een lans voor drag. Tot slot kloeg ze het onveiligheidsgevoel aan dat vrouwen nog steeds op straat ondervinden, en vroeg ze zich af hoe het komt dat verkrachters zelden achter tralies belanden. We werden er stil van. Akim A.J. Willems heeft net zijn debuutbundel Op De Rand Van Het Zwijgen uitgegeven bij Uitgeverij Vrijdag. Naast de cyclus 'Spraakgebrek' en iets uit de cyclus 'Stilstand' had hij ook nieuw werk bij, zoals het aangrijpende gedicht 'Langeafstandsvader'. Ook testte hij een tekst over Frank Vandenbroucke uit op het publiek. Uit zijn bundel onthouden we de klinkende zin: "Ook ons geluk kwam van IKEA."
Meer muziek met monokimono. De singer-songwriter uit Leuven had een arsenaal van instrumenten, kabels, effecten en gevatte woorden bij. Met zijn heilige drievuldigheid gitaar, keyboard en laptop trakteerde hij ons op rake Nederlandstalige nummers, bij het beste wat moderne kleinkunst vandaag heeft te bieden. Wij vragen ons alvast af of 'IJsjes', 'Zwanezang' en 'Noorderzon' binnenkort in de hitparade prijken.
Meer strafs op de open mic. Hersencellen heeft een nieuwe single en dus bracht Gert Vanlerberghe nog eens deze 'Aladdinges', vergezeld van de aap Sansi, en uiteraard mét publieksparticipatie. Ello Nik beschreef queer seks in prachtige bewoordingen, zo klonk: "wij zijn niet bang van vieze taal". Haar vijf minuten podiumtalent werden beloond door een bh, die een fan voor haar voeten op het podium gooide. Even onvergetelijk was de dadaïstische bulderdans van Aanwezige Adriaan, met knotsgekke mantra's als "Het gehijg van David Troch" en "jazz-zangeres" en heel heel veel uitbundigheid. Hopelijk heeft het statief het overleefd. Vanessa Daniëls had haar huiskrokodil bij, een speelkameraad voor Sansi. Ze deed ook een oproep om de volgende keer knuffeldieren mee te nemen naar Ballonnenvrees. In haar nieuwe stuk Kaffee gaat het over koffie en treinen, inclusief spoorlopen. Adriaan en Vanessa zouden uren nadien trouwens nog een performance geven op de nachttrein naar Brussel.
Gert-Jan Luyckx had een sensueel gedicht bij, gevolgd door een kort kortverhaal. Knap geschreven. Vladimir van Strange Ways Of Attraction bracht een kort gedicht en een sterk lied, allebei in het Engels. Nic Castle, die vorige week nog de SOET-poëziewedstrijd won, las 'Ik Wilde Je Pijn Doen' voor, en natuurlijk ook haar winnende gedicht, een vlijmscherpe tekst over een mes in de mond. Gust Peeters hekelde politieke postjespakkers met messiasneigingen en voor zijn hilarische light-versetekst 'Sterfbelasting' zong hij zelfs even. Tot slot Nel Mertens met een handvol gedichten, waaronder 'Breekbaar' en 'Vergeet Mij'. Doornen als netkousen, wij zien het al zo voor ons. In een andere tekst, over desinteresse, confronteerde ze het publiek. Een vurige afsluiter van een lange maar hoogst kwalitatieve avond!
Meer? Zeker! Op 5 juni staan we opnieuw in De Kleine Hedonist, met veel poëzie en muziek, en natuurlijk die open mic. Tot dan!

Foto's: Gust Peeters

vrijdag 10 mei 2019

Kleine tong

kleine tong
laat het klaterend klakken

aan de grootmondbezitters
van de kuskunst

door de overheid miskend
dus muilen we

in bittere armoe
copuleren we bokaal

we spreken vloeiend tong
met dit talent

halen we de hemel
vast en zeker (traag/gestaag)

om er miezerig te sterven
in de netels van de lust

maandag 6 mei 2019

Flavours of the month

New music to discover. With no fewer than three songs by The National, two by Tame Impala. Whispering Sons are the kings and queen of this month's list, but other Belgian artists are doing great as well. And have a listen to Skinny Pelembe, Tropical Fuck Storm or Fountaines D.C. - tunes I just couldn't get out of my head in April, and sure won't in May either.


  1. Whispering Sons - Hollow
  2. Fär - Runaway
  3. Mondingo - Bonfire
  4. Vampire Weekend - This Life
  5. Dead Man Ray - Blisters
  6. Skinny Pelembe - No Blacks, No Dogs, No Irish
  7. Use Knife - For Helvede
  8. Silversun Pickups - It Doesn't Matter Why
  9. Namdose - Woe
  10. Fountaines D.C. - Boys In the Better Land
  11. Tropical Fuck Storm - The Planet Of Straw Men
  12. Black Belt Eagle Scout - Loss & Relax
  13. The National - Light Years
  14. Tame Impala - Borderline
  15. Courtney Barnett - Everybody Here Hates You
  16. Operators - Faithless
  17. Mark Lanegan - Stitch It Up
  18. The National - You Had Your Soul With You
  19. Modern Art - Soul Enough For Two
  20. Tame Impala - Patience
  21. These New Puritans - Where the Trees Are On Fire
  22. Foals - Sunday
  23. The Murder Capital - Green & Blue
  24. Middle Kids - Beliefs and Prayers
  25. The National - Hairpin Turns
  26. Mark Ronson ft. Lykke Li - Late Night Feelings
  27. Better Oblivion Community Center - Little Trouble
  28. Local Natives - When Am I Gonna Lose You
  29. Ride - Future Love
  30. Raketkanon - Mélody

zondag 5 mei 2019

Franse slag

I

vlindernet

je vangt de honger
met een vlindernet

vergeeft de arts die
het verkeerde been afzet

van hetzelfde kraken een perceel
de vraag brandt luider dan rood fluweel

als chroniqueur blijf je
chronisch ontoereikend

(als tijdbom voorlopig
nog omni-impotent)

en je manievruchten stinken
en je branievrienden zuchten

danton bouwt een houten paard
biedt zijn zwaluwen het hoofd


II

hemelsbreed

stenen kleed
houten dood
aan de meet
in het rood

ook vandaag de kleur
van parels en wijn
ook vandaag de geur
van samen zijn

elk één gelijk
in tegenspraak
en voor elk lijk
een lege maag

een hemelsbreed
besef van goud
besneeuwd met sleet
en morgendauw


III

met marat in bad

ingetrapte deuren hangen
uit hun hip-hophengsels
ik betrap mezelf op platgeslamde paden
overweeg een zielsuitdrijving


voortvluchtige ik
nobele outcast
tussen foongezichten &
fidel-claustrogedichten

pas wanneer woordpachters
voor me uit kleren vervellen
slaap ik niet meer buiten de wallen
de nacht is zachter als de nasmaak
smaad en schaamte verraadt

mijn goede raad: leg gouden eieren
of sloop het hoenderhok
wees de knuppel die je schedel
als eierschaal verbrijzelt

de huid is zwart en ik heb veren in mijn gat
lijfeigen me een houding toe, onverwacht
ik moet nog met marat in bad