PERU 23 september - 10 oktober 2026
Deel 2: Andes
Op woensdagochtend staan we op een ontzettend vroeg uur op in Arequipa. We worden naar de Cañon del Colca gereden, een 4000 meter diepe kloof, dieper dan de Grand Canyon, vor een avontuurlijke tweedaagse hike in de bergen. We ontbijten in het bergdorpje Yanque maar het is een erg lange en moeilijke rit om daar te geraken. In het schitterende decor met bergen, vulkanen en Collaguaterrassen krijg ik op een hoogte van bijna 5000 meter last van hoogteziekte. Wilde vicuña's grazen in de puna of steken de weg over. In de weilanden rond Yanque grazen lama's en muilezels. De kloof van de Colcarivier is overweldigend mooi. En wat zijn die alpaca's toch schattig. De Elmo's van het dierenrijk.
Verschillende uitkijkpunten trakteren ons op een duizelingwekkend panorama. bij Cruz del Condor zien we aanvankelijk geen condors, wel twee Peruanen in een condorpak. Net wanneer we wegrijden, zien we zo'n enorme andescondor met een vleugelspanwijdte van 3 meter in de lucht hangen. De eerste van vele. Majestueus. Vanuit Cabanaconde starten we met een groep van zeven onze afdaling naar de brug over de Colca, een zware en etappe van 6 km in de hitte. We lunchen in San Juan de Chuccho maar passen toch maar voor alpaca- en caviavlees. Van San Juan is het nog 5 km zwoegen naar onze verblijfplaats in Sangalle. We zien onderweg nog condors en watervallen, voor we opnieuw afdalen naar de Colca. Sangalle is een heerlijke oase in de bergen. Happy hour aan en in het zwembad tot het echt te koud wordt. We dineren met de hele roep, de Australiërs, de Denen, de Duitser en de Brit, en proberen het niet té laat te maken. De volgende ochtend, op de eerste dag van oktober, staan we zo vroeg op dat het nog urenlang donker is. Wondermooie sterrenhemel met melkweg. Met zaklampen en wandelstokken in de aanslag klimmen we helemaal naar boven, tot de Colcakloof ver beneden ons ligt. De prille zon baadt de vallei in sereen licht. Een groep muilezels haalt ons in.
Ontbijt is in Cabanaconde, met zicht op de witte dorpskerk opgetrokken uit sillar. We worden met een andere groep samengevoegd en rijden naar warmwaterbronnen. Onderweg zien we condors en arenden. Oude vrouwtjes paraderen alpaca's met zonnebrillen voor de lens van toeristen. De termische baden van Chacapi zijn een relaxerend oord aan de oever van de Colca, in een idyllische omgeving. We drinken colca sour in het warmwaterbad. Na een buffetlunch in Yanque hebben we op 5900 meter hoogte een overzicht van de besneeuwde vulkaantoppen in de wijde omgeving. De dorre puna is hier bezaaid met duizenden apachetas, torentjes van opeengestapelde steentjes. We zien nog condors, vicuña's, alpaca's, lama's, guanaco's en viscacha's. In Sumbay bewonderen we bijzondere rotsformaties. Honderden en honderden vicuña's op de terugweg naar Arequipa.
De hike heeft ons wel wat gesloopt. De volledige nacht en dag in Arequipa gebriuken we om op krachten te komen. Stijf al seen plank maar goed uitgerust beweeg ik me door de straten van de heuvelachtige stad, bekijk enkele kloosters en barokke huizen van sillar. Vrouwen in traditionele klederdracht vertrekken met hun alpaca naar het werk: de toeristische straten van de binnenstad. In het belevingscentrum Mundo Alpaca leer ik bij over de zachte alpaca- en vicuñawol. Natuurlijk kan ik er ook lama's, alpaca's en vicuña's voederen. De verkiezingskoorts neemt toe. Nog twee dagen voor de lokale verkiezingen. Een afgevaardigde van de arbeiderspartij wordt in een barretje in Casa Gibson geïnterviewd. Ik ontmoet Teutë op Plaza de Armas. We bezoeken het MUCEN en bekijken prachtige objecten uit de Nazca-, Inca- en andere culturen, met intrigerende symbolen, zoals de jaguar, de Peruaanse naakthond, de maan, de lucuma, en in fraaie kleuren. Er is ook religieuze schilderkunst van de School van Cusco. In de tuin krijgen we gezelschap van een kolibrie. Zwarte gieren cirkelen rond e tweelingtorens van de kathedraal. In een archeologische museum bekijken we ontzagwekkende artefacten uit precolumbiaanse culturen: Chancay, Paracas, Nazca, Inca en meer. We zien enkele schedels uit de Paracasbeschaving, met de typische schedelvervormingen, en drie mummies. Een intieme kijk bij volkeren die zo lang geleden hebben geleefd. We hadden een fijne laatste dag in de stad van de vulkanen en nemen 's avonds een nachtbus verder de bergen in. In de ochtend arriveren we in de navel van de wereld.
Cusco is de hoofdstad van het Incarijk, een naam die exotisch en vertrouwd tegelijk klinkt, een bestemming waar ik al jaren van droom. Dit mysterieuze oord ligt op 3400 meter hoogte en het is er dan ook gevoelig kouder dan in Lima en Arequipa. Het stratenplan van de oude binnenstad is geschikt in de vorm van een poema, een heilig dier voor de Inca's. De vele Spaanse huizen werden op de fundamenten van verwoeste Incapaleizen gebouwd. Die zien er soms wat cartoonesk uit, met hun vele hoeken, maar zijn wel aardbevingsbestendig. De Inca's wisten wat ze deden. De veroveraar vormde de schitterende Incastad stilaan om tot een Spaans bolwerk, zoog alle rijkdom weg, als een parasiet, stal alle gouden en zilveren relikwieën en smolt ze om. Een schandelijke misdaad, een van de vele op het conto van het Spaanse Rijk. Al mogen we niet vergeten dat de Incacultuur zelf ontzettend wreed was. Het plein Huacaypata werd Plaza de Armas, maar blijft ontzagwekkend. Ook de vele kerken aan het plein, inclusief de 16e-eeuwse kathedraal, werden op de fundamenten van Incapaleizen gebouwd.
De stad telt heel wat glorieuze monumenten ter ere van stoere Incakrijgers. Ook de streetart is een eerbetoon aan deze machtige beschaving. Op een van de omringende bergen is een reusachtig wapenschild getekend. Op een andere lezen we: Viva el Perú! De grandeur van weleer leeft voort in deze kosmopolitische stad. De straten en pleinen bruisen op deze zaterdagochtend. De kathedraal verbluft met haar renaissance-interieur en overdaad aan religieuze schilderijen van de School van Cusco en tot de verbeelding sprekende fresco's.
Een gids voert ons mee door de gangen van het Monasterio de San Francisco, gebouwd bovenop Incaterrassen. Toevallig is het vandaag exact 800 jaar geleden dat de heilige overleed. Het is een heel complete tour: kloostergang en -tuin, koor, bibliotheek, cryptes met schedels en beenderen. Van op het dak en in de klokkentoren kijken we uit over het majestueuze Cusco, met de tientallen kerktorens en nabije heuvels met kleurrijke buitenwijken. Aan de hand van enorme schilderijen leren we over heiligenlevens. Impressionant 'Laatste Oordeel'. Intrigerend 'Laatste Avondmaal' uit 1616. Het duizelingwekkende doek van Juan Espinoza de los Monteros, met de stamboom van Franciscus van Assisi, is mogelijk het grootste schilderij van Zuid-Amerika. Er is ook een reusachtige kerststal met Peruaanse elementen zoals lama's en Incaterrassen. De tour is interactief, educatief en onvergetelijk. Op de drukke overdekte mercado proeven we een lucumasapje, vers van de pers. In de wijk San Blas genieten we van de bonte steegjes en fraaie koloniale huizen gebouwd op Incafundamenten. Wat een gezellige drukte. Overal marktjes, winkeltjes, straatverkopers, alpacavrouwtjes. "Massage? Massage? 10 soles." Korikancha was een zonnetempel van de Inca's waar een 17e-eeuws Dominicanenkloster bovenop werd gebouwd. Kenmerkend zijn de spiraalzuilen rond de klokkentoren. We wandelen door de overblijfselen van de Tempel van de Regenboog en de Tempel van de Bliksem, en leren bij over de Incarituelen en verering van de zon en de maan. Oh Pachamama.
Bovenop de heuvel bezoeken we de ontzagwekkende ruïnes van het Incafort Sacsayhuaman en de heuvel-op-een-heuvel Rodadero met Incatrappen. De grillige gladde rotsblokken passen perfect in elkaar. De Inca's zouden een krak zijn bij Tetris. het archeologische complex is gigantisch en maakt een diepe indruk. Alpaca's grazen tussen de hoekige Incablokken en de navel van de wereld ligt aan onze voeten. Zelfs de witte Jezus, de armen gestrekt als in Rio, zag dat het goed was. Viva el Perú.
Op zondag verkiezingsdag reizen we dieper de Heilige Vallei of Vilcanotavallei in. In dit verbluffende berglandschap zijn nog heel wat Incaruïnes te bezichtigen. In de dorpjes van de vallei wordt zelfs nog Quechua gesproken, zo ook door onze gids van vandaag. Chinchero is het centrum van de Peruaanse textielnijverheid. We bezoeken er een weefatelier en de ruïnes van een Incapaleis. Boven de Incaterrassen zweeft een reuzenkolibrie. Ons busje rijdt verder naar de zoutwinningsvelden van Maras, 3000 zoutpannen tegen een schitterende achtergrond van besneeuwde bergtoppen. Lama's grazen op de akkers. In Moray bezoeken we de concentrische terrassen, een landbouwexperiment van de Inca's.
Urubamba, de stad van de eeuwige zomer, ligt in het hart van de Heilige Vallei. We genieten er van een lunch en bollen naar Ollantaytambo, voorpost van de Incahoofdstad. We bezoeken de uitgestrekte archeologische site. Onze mond valt open van verbazing. We beklimmen de terrassen die de berg oplopen en bezoeken de ruïne van de Zonnetempel. Het is alsof we een piramide beklimmen. Ongewoon. Ontzagwekkend. En dan moet Machu Picchu nog komen.
De 'verloren stad van de Inca's' werd door de Spaanse kolonisten, die een spoor van vernieling en onderwerping door de Heilige Vallei trokken, nooit gevonden. Zo goed zit het Peruaanse wereldwonder tussen de bergen verstopt dat het pas begin 20e eeuw werd ontdekt. Onze tocht naar Machu Picchu begint in het treinstation van Ollantaytambo, waar we de Incarail nemen, die de Vilcanota en de Incaroute volgt, langs een spectaculaire bergpas en Incaterrassen, en na een onvergetelijke treinrit halt houdt in Aguas Calientes. Het stadje ligt op 2 km van Machu Picchu, op de overgang tussen de Andes en de jungle of selva. We stappen van het perron in een soort van bazaar die uitkomt op een brug over de Rio Aguas Calientes. Het is een stadje dat puur op toerisme mikt, Benidorm aan de Vilcanota, maar nog best gezellig.
De wekker gaat alweer veel te vroeg maar kondigt ook de droom aan die in vervulling zal gaan. Nochtans was het spannend geweest. Net voor het weekend was er een ongeluk bij Incarail. En tot gisteren woedde er een brand vlak naast Machu Picchu, aangestoken door wanhopige boeren, met één dode op hun geweten. Een bus rijdt ons via scherpe haarspeldbochten de bergflanken op. De omringende bergen zijn gehuld in een mysterieuze wolkenkrans. En dan ontvouwt de verloren stad zich voor onze ogen. De grote granietblokken met vele hoeken die zonder morter perfect in elkaar passen, de duizelingwekkende terrassen, de tempel- en paleisruïnes, de fotogenieke berg Huaya Picchu als achtergrond met op de top alweer tempels en terrassen, de lama's die luieren in de zon, de acrobatentouren van zwaluwen, valken, kolibries en vlinders in het luchtruim... wat een onwaarschijnlijk archeologisch complex.
We dalen af naar de verschillende tempelruïnes en het centrale plein. Ogen te kort. Machu Picchu is een van de mooiste plekken die we ooit hebben bezocht. Terug in Aguas Calientes ontmoeten we voor het eerst de populaire naakthond van Peru. Hij krabt zich suf. In een overvol treinstation wachten we een uur lang op onze vertraagde trein naar Cusco, waar we laat in de avond arriveren.
Opnieuw gaat de wekker vroeg - het is nog midden in de nacht - voor een uitdagende dagtocht naar het Humantay-meer, op 4200 meter hoogte, diep in de Andes. Het was een korte nacht, het wordt een zware klim, maar het panorama zal het allemaal waard zijn. Ontbijt is in Mollepata, met zicht op de bergen in het vroege zonlicht. De klim naar het meer begint in Soraypampa, met zicht op de witte berg Sarkantay. We kauwen cocabladeren tegen hoogteziekte. In de bergen spotten we een wilde cavia, en de eeuwige lama's, alpaca's, paarden en muilezels. Aangekomen aan het kleine Humantay-meer is het zicht adembenemend. Een gletsjer kruipt de besneeuwde berg op, die meteen uitkomt op het turquoize meer. Op de terugweg zien we dat boeren weer enkele bergtoppen in brand hebben gestoken. Terug in de Incahoofdstad kuier ik nog wat door San Blas. Bij de twaalfhoekige Incasteen is het altijd druk. Ik plof neer in een café met knipoogjes naar Van Gogh, Nijntje, Zwarte Piet (auw) en met bordjes en schoteltjes in Delfts blauw aan de muur. Weer iets dichter bij huis. Van op een houten balkon bekijk ik de bedrijvigheid op en rond de Plaza de Armas. En dan gaan de duizenden lichtjes in de bergkom aan.
Ook op woensdag moeten we midden in de nacht opstaan, voor de laatste uitstap van onze Perureis. We rijden helemaal naar de Vinicunca, beter bekend als de Regenboogberg; op Machu Picchu na de populairste bestemming in het land. We ontbijten in Cusipata en trekken daarna naar de Vinicunca, even kleurrijk als een Peruaanse poncho. We zitten op meer dan 5000 m hoogter, wat ons wel wat hoogteklachten oplevert. De kleurdoos gaat al open in een mooi groen berglandschap waarin honderden alpaca's en lama's grazen. Stilaan duiken ook rood en blauw op en met de Vinicunca is er de hele regenboog. Betoverend. De omgeving doet me sterk aan IJsland denken, maar dit is veel hoger dan ik ooit ben geweest. Overweldigd door zowel hoogte als schoonheid, met een hart dat tekeer gaat, zet ik me neer op een rots, om het allemaal in me op te nemen. Onze allereerste caracara zweeft rakelings langs de barretjes met alpacastoofpot, coole lama's en alpaca's met zonnebrillen en de Instagram-wachtrij bij het uitkijkpunt.
We klimmen nog een stukje hoger en kijken uit over een heilige berg met eeuwige sneeuw, een gletsjer en de overgang van de zeven kleuren naar de Rode Vallei. Dit verrukkelijke decor is de gedroomde afsluiter van onze trip. Terug in Cusco proberen we enkele van de lekkere kattenbiertjes van 7 Vidas. Op onze laatste volledige dag in Peru nemen we afscheid van de Incahoofdstad (en van de alpaca's), klimmen nog naar het aquaduct van Sapantiana, genieten van ene fanfare en folkloristische dans op Plaza de Armas. In de luchthaven komen we te weten dat we, door een fout van het reisbureau, onze vlucht hebben gemist. Dan maar taxi terug naar de binnenstad om er het beste (= ceviche + pisco sour) van de maken, en terug naar de luchthaven voor een nachtelijke vlucht naar Lima, die we bijna missen omdat de vlucht zonder uitleg werd vervroegd, een zeer korte nacht in ons hotel in Miraflores, een veel te vroege wekker, en dan de twee vluchten naar huis. De laatste schakel in een fysiek uitdagende reis... maar een van de allermooiste reizen van ons leven.
Een aanzwellend wolkendek boven de Amazone, de zon die wegdeemstert in de Atlantische Oceaan, een dageraad als verse sinaasappels achter een Spaanse sierra, witte wolkenlijntjes als versneden in de Peruaanse jungle en geschikt op een tafel in het Antwerpse Zuid. Verzonken in slapeloosheid nemen we ons voor toch nog eens terug te keren naar Zuid-Amerika. Op de Peruaanse lente volgt de Europese herfst. Thuis lengen we die lente nog wat aan met de pisco die we voor iedereen en onszelf hebben meegebracht, met op de achtergrond een vals peruano of een zweverige panfluit. Viva el Perú! Viva Pachamama!
